Knowledge Base

Glossary

Plain-English definitions for the terminology used across Tin Đá Gà.

Bỏ độ: Việc một bên rút lui hoặc để gà bỏ chạy khỏi sới, bị xử thua theo luật trường; bỏ độ cũng có thể do chủ gà nhận thấy gà bị thương nghiêm trọng và quyết định nhường thua.
Cân gà: Bước cân trọng lượng bắt buộc trước trận để xác nhận hai con gà đủ điều kiện thi đấu cùng hạng, kết quả cân là cơ sở phân độ và ký kết kèo.
Cựa dao: Loại cựa nhân tạo có lưỡi sắc như dao, ngắn và nhọn, gây thương tích nặng hơn cựa sắt thông thường, thường dùng ở các giải đấu cấp cao hoặc trận cá cược lớn.
Cựa sắt: Cựa nhân tạo làm bằng thép gắn vào chân gà thay cựa tự nhiên, dùng phổ biến trong các trận đá có luật cho phép vũ khí hỗ trợ, tăng sát thương đáng kể.
Đá thử: Trận tập không chính thức giữa gà luyện với nhau hoặc với gà mái, dùng để đánh giá đòn thế, thể lực và phản xạ trước khi đưa gà ra thi đấu thật.
Độ: Một trận đá gà hoàn chỉnh giữa hai con gà được xác định trọng lượng và điều kiện ngang nhau, thường kèm theo cược tiền giữa hai bên chủ gà hoặc khán giả.
Độ chính: Trận thi đấu chính thức được đăng ký với ban tổ chức trường gà, có trọng tài giám sát và kèo được ghi nhận; phân biệt với đá thử hoặc trận giao lưu không chính thức.
Đòn hiểm: Đòn tấn công chính xác vào vị trí dễ gây chấn thương nặng như đầu, cổ, mắt; một đòn hiểm thành công thường quyết định kết quả trận đấu ngay lập tức.
Gà kiên: Con gà có khả năng chịu đòn và tiếp tục chiến đấu dù bị thương; tính kiên là yếu tố được đánh giá cao vì nhiều trận thắng nhờ bền hơn đối thủ chứ không phải mạnh hơn.
Gà mái tơ: Gà mái còn trẻ dùng làm đối tác tập đá thử cho gà chọi đực; chúng không chiến đấu nghiêm túc nên giúp gà trống rèn đòn mà không bị tổn thương nặng.
Gà nòi: Giống gà chọi thuần chủng được chọn lọc qua nhiều thế hệ, có thể lực, đòn thế và bản năng chiến đấu vượt trội so với gà thường, thường được dùng trong các trận đá chuyên nghiệp.
Gà sung: Trạng thái gà đạt phong độ đỉnh cao, hung hăng, đòn nhanh và bền bỉ; gà sung là điều kiện lý tưởng để đưa ra thi đấu và thường được cược với tỷ lệ thấp hơn.
Hiệp: Đơn vị thời gian trong một trận đá gà, mỗi hiệp thường kéo dài 10–15 phút; giữa các hiệp có nghỉ để chủ gà chăm sóc và đánh giá thể trạng gà trước khi xổ tiếp.
Kèo chấp: Kèo trong đó gà yếu hơn được cho hưởng lợi thế về điểm hoặc tiền để cân bằng cơ hội, phổ biến khi hai con gà có chênh lệch rõ rệt về thành tích hoặc thể trạng.
Kèo gà: Điều kiện và tỷ lệ cược được hai bên thỏa thuận trước trận, bao gồm số tiền đặt cược, con gà nào được chấp và mức chấp cụ thể.
Kèo phụ: Cược bổ sung giữa khán giả hoặc môi giới ngoài kèo chính giữa hai chủ gà, thường có tỷ lệ và điều kiện khác với kèo chính của trận.
Luật trường: Bộ quy tắc riêng của từng trường gà quy định thời gian mỗi hiệp, cách xử thắng thua, hành vi bị cấm và quy trình giải quyết tranh chấp giữa hai bên.
Nước đá: Phong cách hoặc chiến thuật đá đặc trưng của một con gà, ví dụ đòn đá cao, đá thấp, đòn cắn, đòn chờ; nước đá tốt là yếu tố quan trọng để đánh giá chất lượng gà.
Phân độ: Quá trình phân loại gà theo trọng lượng và thành tích để ghép cặp thi đấu công bằng, tương tự hạng cân trong boxing, thường do ban tổ chức trường gà thực hiện.
Ra huyết: Gà bị thương chảy máu trong trận, không tự động dừng trận nhưng là tín hiệu cho trọng tài và chủ gà đánh giá mức độ nghiêm trọng và khả năng tiếp tục thi đấu.
Trọng tài đấu: Người điều hành trực tiếp trong sới gà, giám sát xổ gà, đếm giờ, xử lý vi phạm và công bố kết quả; phán quyết của trọng tài là chung thẩm theo luật trường.
Trường gà: Địa điểm tổ chức thi đấu đá gà, có vòng đấu (sới), khán đài và ban tổ chức điều hành theo bộ luật riêng, tương đương sân vận động trong thể thao thông thường.
Tỷ lệ kèo: Con số thể hiện lợi nhuận tiềm năng so với số tiền đặt cược; ví dụ kèo 1 ăn 1.5 nghĩa là đặt 100 thắng 150, phản ánh đánh giá sức mạnh giữa hai gà.
Vảy hầu: Vảy nằm dưới cổ gà chọi, được dân gian dùng để đoán định chiến đấu tốt hay không; gà có vảy hầu đẹp, dày thường được cho là có khí chất và bản năng chiến đấu mạnh.
Xổ gà: Hành động thả gà vào sới để bắt đầu hiệp đấu; thời điểm xổ phải đồng thời từ hai phía, được trọng tài kiểm soát để đảm bảo công bằng.